Đông y trị bệnh vần T

THIÊN BÀO SANG

Từ Thiên Bào Sang xuất hiện đầu tiên trong sách ‘Sang Dương Kinh Nghiệm Toàn Thư’ (đời nhà Tống). Từ đời nhà Đường về sau đa số cho chứng mụn nước và chứng mụn mủ nước đều là một.

Sách ‘Chứng Trị Chuẩn Thằng – Dương Khoa’ viết: “Hỏa nhiệt khách ở giữa bì phu, bên ngoài không tiết được, kết lại thành mụn nước, to như hạt đậu, bên dưới mầu đỏ, bên trên mặt mầu trắng hoặc bên trên cũng mầu đỏ”, đó là loại mụn nước mủ.

Sách ‘Ngoại Khoa Chính Tông’ viết: “Chứng thiên bào, do tâm hỏa vong động, Tỳ có thấp mọc ở cơ thể trên dưới không đều, nóng lạnh khác thường”, đây là dạng Thiên bào sang.

Sách ‘Y Tông Kim Giám – Ngoại Khoa Tâm Pháp Yếu Quyết dựa theo vị trí vùng tổn thương phân làm hai loại: “Bắt đầu mọc nhỏ như hạt Khiếm thực (hột súng), to như Thầm tử (trái dâu), bên trong có nước, mầu đỏ là chứng Hỏa xích sang. Nếu trên mặt mầu trắng, bên dưới mầu đỏ gọi là Thiên bào sang”.

Còn gọi là Thiên Pháo Sang. Dân gian quen gọi là Trái Rạ, thủy đậu, phỏng dạ

Do Tâm hỏa vong động, Tỳ có thấp. Tùy theo bệnh chứng có thể phân ra như sau:

. Tỳ Thấp Uẩn Kết: Tỳ chủ về thấp, thấp khí kết lại ở da sẽ gây nên mụn nước. Lâm sàng cho thấy đây chính là thủy bào, nhỏ như hạt cây súng, to như hạt Dâu tằm.

. Nhiệt Thịnh Thấp Uẩn: Tâm chủ hỏa, hỏa nhiệt ngừng ở da sẽ gây nên những vết ban đỏ mọc thành từng đám, thành mụn nước

. Khí Âm Tổn Thương: Thấp nhiệt uẩn kết lâu ngày hóa thành táo, làm tổn thương tân dịch, làm hại khí, vì vậy bệnh xuất hiện chậm, thường thấy phần khí và phần âm đều bị tổn thương.

Tóm lại: Tâm kinh có uất nhiệt, hóa thành hỏa, Tỳ hư yếu không vận hành được thủy thấp, hỏa nhiệt và thủy thấp uất kết bên trong, thấp theo hỏa nhiệt ra bên ngoài uất kết ở da gây nên bệnh. nói cách khác, vết ban mọc ở phần trên cơ thể, thường do phong nhiệt, vết ban mọc ở phần dưới cơ thể là nặng, đa số do thấp nhiệt. Bệnh lâu ngày làm cho âm dịch bị hao tổn, nguyên khí bị thụ thương, đa số phần khí và phần âm bị hư yếu.

Tỳ hư uẩn nhiệt:

Triệu chứng: Cơ thể, tay chân và niêm mạc miệng có những nốt bỏng nước, nhỏ như hạt đỗ xanh, to như quả Dâu tằm, bên trong có nước trong, nếu vỡ ra thì bề mặt bị lở loét, thấm nước ra nhiều, kèm theo tay chân mỏi mệt, ăn kém hoặc bụng trướng, tiêu lỏng, lưỡi nhạt, rêu lưỡi trắng bệu, mạch Trầm Nhu hoặc Hoạt Tế.

Điều trị: Thanh nhiệt hóa thấp, lương huyết giải độc.

Phương thuốc: Dùng bài Thanh Tỳ Trừ Thấp Ẩm gia giảm:

Thiên bào sang tỳ hư uẩn nhiệt Sinh địa 15 Xích phục linh 15 Liên kiều 15
Nhân trần 15 Xương truật 10 Bạch truật 10 Mạch môn 10
Trạch tả 10 Chỉ sác 10 Chi tử 6 Hoàng cầm 6
Xích tiể đậu 30 Bạch hoa xà 30

Thấp nhiệt:

Triệu chứng: Trên mặt, ngực, lưng đều thấy các mụn nước lớn mọc thành từng đám, trên bề mặt mụn có nước đục như dầu, thành vẩy, rồi vỡ ra, giống như da cóc, kèm tâm phiền, miệng khô không muốn uống, bụng đầy trướng, lưỡi mạch Huyền Hoạt hoặc Hoạt Sác.

Điều trị: Thanh nhiệt, lương huyết, trừ thấp.

Phương thuốc: Dùng bài Giải Độc Tả Tâm Thang gia giảm:

Thiên bào sang thấp nhiệt Hoàng cầm 10 Ngưu bàng 10 Phòng phong 10
Hoạt thạch 10 Hoàng liên 6 Tri mẫu 6 Chi tử 6
Kinh giới 6 Thạch cao 12 Huyền sâm 12 Mộc thông 3
Cam thảo 3

Khí âm lưỡng thương:

Triệu chứng: Bệnh nhẹ lâu ngày không khỏi, mụn nước lúc mọc lúc ẩn, kết vẩy khô mà không vỡ ra, tinh thần mệt mỏi, chân tay uể oải, hơi thở ngắn, nói sàm, tự ra mồ hôi hoặc mồ hôi trộm, miệng khô không muốn uống, phiền táo, ít ngủ, bụng đầy trướng, lưỡi nhạt, có vết răng, rêu lưỡi trắng hoặc xanh, mạch Trầm Tế vô lực.

Điều trị: Ích khí, dưỡng âm, phù chính, cố biểu.

Phương thuốc: Dùng bài Sâm Kỳ Tri Mẫu Thang gia giảm:

Thiên bào sang khí âm hư Thiên môn 12 Đẳng sâm 12 Bạch liễm 10
Xương truật 10 Bạch truật 10 Bạch thược 10 Xích Phục linh 10
Tri mẫu 15 Ngân hoa 15 Hoài sơn 30 Lục đậu y 30
Xích tiểu đậu 30 Bạch hoa xà 30

**************************************

Về Cẩm Nang Thuốc Đông Y

Cẩm Nang Chia Sẻ Đông Y - Luôn muốn cập nhật các kiến thức về Đông Y mới nhất, hữu ích nhất đến tất cả mọi người. Phòng và Trị bệnh từ Đông Y sẽ bền hơn và có sức khỏe tốt hơn rất nhiều. Hãy cùng có một cuộc sống xanh, sống khỏe.
Xem tất cả các bài viết của Cẩm Nang Thuốc Đông Y →

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *