Vị thuốc vần C

Cá nóc

Còn gọi là cá cóc.

Tên khoa học: Tetrodon Ocelatus.

Họ khoa học: Tetrodontidae.

( Mô tả, hình ảnh, thu hái, chế biến, thành phần hoá học, tác dụng dược lý ….)

Mô tả:

Thuộc bộ cá Nóc (Tetrodontiformes), thân ngắn, vảy kém phát triển. Miệng có răng hình mỏ vẹt, phần lớn ở bể nóng, có loài sống ở nước ngọt. Nhiều loài có chất độc trong gan ruột nên ăn phải có thể bị ngộ độc chết người. Cá nóc thường hay hút không khí vào một cái túi lớn thông với thực quản, làm cho bụng trướng lên rất to, cá sẽ ngửa bụnglên trời để cho sóng đánh đi. Nằm như vậy, cá sẽ không sợ giống gì hại nổi, vì mặt dưới là lởm chởm đầy gai.

Phân biệt:

Khoa động vật đã thống kê được 60 loài cá Nóc, trong đó có chừng 30 loài là có độc.

1- Cá Nóc 4 răng (Tetrodon), mình có gai rất nhỏ. Mỗi hàm có 2 răng lớn, ở Việt Nam có nhiều loài như Tetrodon Orellatus (cá Nóc hạt mít), Tetrodon Inemis, Tetrodon Naritus (cá Nóc vàng), Tetrodon Lunaris (cá Nóc gáo).

Cá nóc hai răng hay cá Nhím (Diodon Hystrix) mỗi hàm chỉ có 1 răng. Mình có nhiều gai lớn dài dựng lên được như gai nhím, hoặc Diodon Holaianthua.

Ngoài ra còn có cá đầu hay cá mặt trăng (Orthagoriseus Mola) có mình tròn, dẹp, đuôi cụt, cá Nóc hòm (Ostracion Gibbosus).

2- Hà đồn còn chỉ con Spheroides vermicularis T. Et, S (Logocephalus Vermicularis), Hổ quy (Spheroides rubriques T, Et S), V,V…thuộchọ Spheroide.

Liều dùng:

3-9g.

Ngộ độc:

Thịt cá Nóc không độc, nhưng chất độc thường bị ngộ độc là do trong trứng và ruột bị dập mà ngấm qua thịt, làm cho thịt cũng có chất độc, cho nên có nhiều trường hợp sau khi đã bỏ nội tạng đi mà vẫn bị ngộ độc. Sau khi ngộ độc thường xuất hiện các triệu chứng tê môi tê lưỡi, cảm giác kiến bò ở đầu tứ chi, sau đó là nôn mửa, , tê tím, hạ huyết áp. Sau 2 giờ không cứu chữa kịp thì chết.

Thuốc chữa bệnh sử dụng độc chất của cá nóc

Các nhà khoa học Triều Tiên đã giải quyết được những vấn đề về khoa học và kỹ thuật trong việc bào chế thuốc chữa bệnh sử dụng độc chất của cá nóc. Một cơ sở sản xuất chất tiêm tetrodotoxin, có độc tố chiết xuất từ cá nóc đã được xây dựng để sản xuất các loại thuốc có thành phần chiết xuất từ da cá nóc để chữa các bệnh gan, tuyến tụy và một số bệnh khác. Tetroditoxin có trong cá nóc được coi là một trong những chất có độc tính mạnh nhất đối với hệ thần kinh và tim mạch, song những nghiên cứu khoa học trước đây cho thấy có thể sử dụng chất độc này để điều chế thuốc tê, hạ huyết áp, điều trị các bệnh viêm phế quản, kích thích hoạt động của hệ thần kinh, hệ tuần hoàn và hỗ trợ điều trị nghiện ma túy, rượu, thuốc lá…

Giá trị ẩm thực của cá nóc

Hiện nay, người Nhật tiêu thụ rất nhiều cá nóc, còn gọi là fugu, với giá vài trăm USD một bữa ăn. Điều đó cho thấy cá nóc là món ăn thượng hạng của người sành điệu ở Nhật Bản. Độc tố trong cá nóc: Nói đến cá nóc mà không nói đến độc tố đứng hàng đầu thế giới của nó là một thiếu sót. Chất Tetrodotoxin có trong cá nóc độc gấp 1.250 lần độc chất Cyanur. Người ăn cá nóc bị trúng độc bắp thịt sẽ bị co cứng, tê liệt, khó thở, choáng váng, tỷ lệ tử vong lên đến 60%-80% trong vòng 4-6 giờ và hiện nay chưa có thuốc giải độc. Chế biến cá nóc: Chỉ những đầu bếp có bằng cấp chuyên nghiệp mới biết cách làm cá nóc. Họ phải trải qua quá trình học tập, thực tập ít nhất từ 2-3 năm rồi qua một kỳ thi cấp quốc gia tại Nhật mới được phép làm các món fugu sushi này. Tỷ lệ đậu cũng ít ỏi, khoảng 30%. Món ăn thượng lưu: Những lát cá nóc màu trắng được trình bày như nghệ thuật cắm hoa ăn kèm với nước chấm làm từ dầu mè, nước tương, mù tạt wasabi, củ cải muối, giấm ponzu, chanh, ớt, uống với rượu sake hâm nóng… được coi là món ăn thượng lưu. Ngoài món ăn sống, còn có món lẩu fugu. Vây cá, vi đuôi, vi bụng được chiên giòn dùng với rượu sake nóng gọi là Fugu-hire-zake. Giá chẳng rẻ chút nào, 3 món khoảng 100 – 200 USD.

Giá trị trong y tế

Từ thời cổ, người Ai Cập đã biết cá nóc có thể chữa bệnh động kinh và các rối loạn thần kinh. Ngày nay, qua nghiên cứu, các nhà khoa học Nhật đã chiết suất từ cá nóc chất Tetrodotoxine làm hạ huyết áp đồng thời điều trị các bệnh viêm phế quản và viêm phế quản dạng suyễn. Trên thị trường thế giới, chất Tetrodotoxine rất đắt nhưng trong tương lai có thể sẽ hạ giá vì một số loài cá khác cũng có chứa chất này. Chính các chất độc đó vừa là vũ khí tấn công, vừa là phương tiện phòng thủ để sinh tồn của các loài động, thực vật. Theo tạp chí Thời sự Chẩn đoán và Phương pháp Điều trị (12-2003) của Canada thì một công ty ở Canada đang hy vọng sử dụng Tetrodotoxin để làm giảm các cơn đau ở những bệnh nhân ung thư hoặc các cơn vật vã của người nghiện heroin. Hãng International Wex Technologies quả quyết rằng các thí nghiệm ban đầu cho thấy, kết quả đạt được trong việc trị liệu bằng độc tố Tetrodotoxine là khả quan để có thể tung sản phẩm ra thị trường. Theo nhà sản xuất, thuốc có thể đưa ra thị trường trong vòng 3 năm tới nếu các thử nghiệm tiếp theo kết thúc với kết quả đạt yêu cầu trên bình diện lâm sàng. Dược phẩm mới với hoạt chất chính là độc tố Tetrodotoxin có trong cá nóc đã trải qua hai pha thử nghiệm lâm sàng và các nhà y học thực hiện thí nghiệm khẳng định thuốc làm dịu cơn đau ở những bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối trong khi các thuốc giảm đau mạnh khác hầu như bất lực.

 

Tag: cay ca noc, vi thuoc ca noc, cong dung ca noc, Hinh anh cay ca noc, Tac dung ca noc, Thuoc nam

baithuocnambacviet.com Tổng hợp

*************************

Về Cẩm Nang Thuốc Đông Y

Cẩm Nang Chia Sẻ Đông Y - Luôn muốn cập nhật các kiến thức về Đông Y mới nhất, hữu ích nhất đến tất cả mọi người. Phòng và Trị bệnh từ Đông Y sẽ bền hơn và có sức khỏe tốt hơn rất nhiều. Hãy cùng có một cuộc sống xanh, sống khỏe.
Xem tất cả các bài viết của Cẩm Nang Thuốc Đông Y →

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *