Bài thuốc vần N

Bài thuốc Nhị Trần Thang

Bài thuốc Nhị Trần Thang

Nguyên bản bài thuốc:

Hòa tế cục phương)Nhị trần thang

Bạch linh 12 Bán hạ 8-16 Cam thảo 4 Trần bì 8-12

 

Cách dùng: sắc nước uống

Tác dụng : Táo thấp hoá đờm lý khí hoà trung.

Giải thích bài thuốc: Bài thuốc dùng trong trường hợp ăn phải chất sống lạnh, chức năng tỳ vị bị rối loạn, thấp sinh đàm, trong bài vị Bán hạ khay táo ôn có tác dụng táo thâp hóa đản, giáng nghịch cầm nôn, tiêu tán tích kết là chủ dược, trần bì lý khí hóa đảm, bạch linh kiện tỳ lợi thấp, Cam thảo hòa trung kiện tỳ. Các vị thuốc cùng có tác dung táo thấp hóa đản, lý khí hòa trung. Trong bài các vị trần bì Bán hạ đều phải dụng loại lâu năm để bớt tính cay táo, nên gọi là bài nhị trần thang.Điều trị lâm sàng: Bài này thường dùng để hoá dàm hoà vị nên được dụng nhiều trong các chứng đàm, nếu thuộc chứng phong đờm gia thêm chế Nam tinh, bạch phụ tử để trừ phong hoá đàm, nêu thuộc hàn đờm gia Can khương, Tế tân để ôn hoá hàn đờm, nếu thuộc nhiệt đờm gia Qua lâu, Bối mẫu , Hoàng cầm để thanh nhiệt hoá đờm, nếu thuộc thực đờm gia la bạc tử, chỉ sác để tiêu thực hoá đờmTrường hợp viêm phế quản mãn tính, ngực tức khó thở, ho đờm nhiều, rêu trắng nhớtdùng bài này gia thêm tử uyển, Khoản đông hoa, Bạch bộ, , Xa nhân, để giáng khí hoá đàm chỉ khái. Trường hợp rối loạn tiêu hoá , bụng đầy , chán ăn, buồn nôn có thể dùng bài này để hoà vị chỉ ẩu tiêu thựcTrên lâm sàng có thể dùng bài này cữa bướu cổ đơn thuần có gia thêm côn bố Hải tảo có kết quảTheo các bài thuốc nhật bản: Theo Hòa tễ cục phương (phần về Đàm ẩm): Bài thuốc Nhị Trần Thang dùng cho những người bị ứ nước trong dạ dày sinh ra buồn nôn và nôn. Ngoài ra, bài thuốc còn được ứng dụng rộng rãi cho các bệnh do đàm ẩm (thủy độc) gây ra. Tức là thủy khí ở vùng bụng trên, nước ứ ở trong dạ dày sinh nhiệt, nước đó vận động gây ra buồn nôn, nôn mửa, hoặc chóng mặt, tim đập mạnh, có cảm giác khó chịu ở vùng bụng trên. Đây là một trong những bài thuốc hậu thế cơ bản, và trên cơ sở Bài thuốc Nhị Trần Thang người ta đã tạo ra nhiều bài thuốc trị đàm ẩm.Bài thuốc Nhị Trần Thang là Tiểu Bán hạ gia Phục linh thang thêm Trần bì và Cam thảo. Bán hạ là quân dược có tác dụng làm khô cái ẩm, lợi đàm; Phục linh là tá dược có tác dụng làm nước lưu thông, Trần bì là thần dược có tác dụng làm thuận khí và hạ đàm; Cam thảo là sứ dược có tác dụng bổ tỳ vị. Với những đối tượng trên, Bài thuốc Nhị Trần Thang được sử dụng rộng rãi trong các trường hợp buồn nôn, nôn mửa, chóng mặt, đau đầu, ốm nghén, khí uất, thượng thực, say lâu, tràn máu não, v.v…Theo các tài liệu tham khảo: Khi dùng trị nôn mửa thì nên uống lạnh. Do tôn trọng Trần bì và Bán hạ dùng trong Bài thuốc Nhị Trần Thang là trần cửu cho nên Bài thuốc Nhị Trần Thang có tên là Nhị trần thang. Thủy khí ở phần bụng trên và nước ứ trong dạ dày sinh ra nhiệt dẫn tới các chứng buồn nôn, nôn mửa, hoặc chóng mặt, tim đập mạnh, phần bụng trên cảm thấy khó chịu, v.v… Bài thuốc Nhị Trần Thang ít khi sử dụng đơn độc, mà người ta thêm một số vị vào Bài thuốc Nhị Trần Thang hoặc lấỳy bài này làm gộc để tạo ra nhiều bài thuốc khác để trị đàm ẩm. Trường hợp đờm màu xanh có ánh bóng là dạng phong đàm, đờm trong và lạnh là hàn đàm, đờm màu trắng là thấp đàm, đờm màu vàng là nhiệt đàm. Đại thể đờm do thấp sinh ra, cho nên Nhị trần thang là bài thuốc cơ bản trị chứng đờm vì nó có tác dụng làm tiêu thấp. Ngoài ra, Bài thuốc Nhị Trần Thang cũng còn dùng trị chứng nước ứ trong dạ dày sinh ra buồn nôn và nôn mửa. Thuốc này cũng còn được ứng dụng trị các chứng do đàm ẩm gây ra. Bài thuốc Nhị Trần Thang được dùng chủ yếu trị các chứng buồn nôn, nôn mửa, chóng mặt, đau đầu, ốm nghén, khí uất, thượng thực, say lâu và tràn máu não, và Bài thuốc Nhị Trần Thang được gia giảm thành nhiều bài thuốc khác nhau.Đây là bài thuốc của túc thái âm (tỳ kinh) và túc dương minh, chủ lực trị các chứng đàm ẩm, nước uống vào dạ dày, do tỳ vị yếu khí không tới vùng trung tiêu, cho nên nước đó biến thành đờm. Nếu loãng gọi là ẩm, nếu đặc gọi là đàm. Đối tượng trị liệu của Bài thuốc Nhị Trần Thang là những người nước ứ trong dạ dày dẫn tới các hiện tượng buồn nôn, nôn mửa, chóng mặt, mạch tim tǎng vọt, có cảm giác khó chịu trong dạ dày, hoặc phát nhiệt không định kỳ và gây ra các chứng quái lạ không rõ nguyên nhân khác. Mạch phần nhiều là trầm.Thuốc này thêm Sa nhân, Hoàng cầm và Liên kiều mỗi vị 1,5g để ứng dụng trị các chứng buồn nôn, nôn mửa, chóng mặt, đau đầu và ốm nghén.

Lưu ý khi dùng thuốc:

  • Khi dùng cần phải chọn lựa loại thuốc tốt bài thuốc mới có hiệu quả
  • Trong bài có vị Phụ tử là một loại thuốc cực độc (Thuốc độc bảng A), cần phải dùng loại đã được bào bào chế kỹ càng, đúng cách để loại trừ độc tính
  • Phụ tử phản với các vị Bối mẫu, Bạch cập, Liễm, Bán hạ và Qua lâu khi dùng chung sẽ phát sinh phản ứng nguy hiểm, không dùng chung
  • Phụ tử là vị thuốc rất nóng có thai không dùng
  • Trong bài vị Tế tân rất nóng và có độc và phản với vị Lê lô. cần chú ý liều dùng, không gia quá nhiều, và không dùng chung với Lê lô
  • Cam thảo phản với vị Hải tảo, Hồng đại kích, Cam toại và Nguyên hoa, gặp nhau sẽ sinh phản ứng nguy hiểm, trừ trường hợp đặc biệt phải xem xét thật kỹ mới dùng
  • Trong bài vị Hải tảo phản vị Cam thảo, nên bài này không được gia vị cam thảo, gặp nhau sẽ sinh phản ứng nguy hiểm, trừ trường hợp đặc biệt phải xem xét thật kỹ mới dùng
  • Bối mẫu phản vị Xuyên ô, Ô đầu, Phụ tử khi dùng chung có thể phát sinh phản ứng nguy hiểm cần chú ý
  • Bán hạ có độc gây ngứa, kỵ thai phản vị Xuyên ô, Ô đầu, Phụ tử khi dùng chung có thể phát sinh phản ứng nguy hiểm cần chú ý
  • Qua lâu phản vị Xuyên ô, Ô đầu, Phụ tử, Ô uế, Thiên hùng, khi dùng chung có thể phát sinh phản ứng nguy hiểm cần chú ý
  • Vị thuốc Nam tinh có độc kỵ thai, kỵ thai, thuốc phải được chế biến đúng cách để loại trừ độc tính
  • Vị thuốc Can khương rất nóng nên kỵ thai, có thai dùng thận trọng
  • Đang tiếp tục cập nhật

Về Cẩm Nang Thuốc Đông Y

Cẩm Nang Chia Sẻ Đông Y - Luôn muốn cập nhật các kiến thức về Đông Y mới nhất, hữu ích nhất đến tất cả mọi người. Phòng và Trị bệnh từ Đông Y sẽ bền hơn và có sức khỏe tốt hơn rất nhiều. Hãy cùng có một cuộc sống xanh, sống khỏe.
Xem tất cả các bài viết của Cẩm Nang Thuốc Đông Y →

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.